Wybiórczość pokarmowa
Lista produktów, które zjada twoje dziecko, jest krótka?
Z łatwością możesz policzyć zjadane produkty: bułki, banan, serek waniliowy, rosół…
Marzysz, by dziecko zjadło „normalny” obiad?
Czekasz na dzień, w którym Twoje dziecko ze smakiem zje brokuła? Pulpety w sosie? Albo, chociaż pizzę z pieczarkami? No dobra, może zostawić pieczarki… I tak od wielu miesięcy zjada same suche brzegi pizzy albo wydłubuje z niej wszystkie dodatki. Zaczynasz się zastanawiać, czy robisz coś źle.
Liczba produktów, które lubi jeść Twoje dziecko jest tak ograniczona, że każdy zbliżający się posiłek wywołuje szybsze bicie Twojego serca?
Może tym razem zje obiad. Może chociaż skubnie marchewkę.
Wypróbowujesz kolejne przepisy…
Licząc na to, że Twój „niejadek” zje w końcu rybę czy zupę jarzynową?
Efekt za każdym razem jest ten sam — dziecko nie chce zjeść podanej potrawy, a Ty na szybko smażysz naleśniki lub podajesz rosół z makaronem (koniecznie bez natki i marchewki). Ta sytuacja powtarza się od tak dawna, że w końcu gotowanie osobnych obiadów dla dziecka staje się rutyną.
Przyczyną może być wybiórczość pokarmowa.
To nie jest kwestia braku starań. Problem w tym, że przyczyny wybiórczości mogą być różne — i bez ich zrozumienia trudno dobrać działania, które naprawdę pomogą.
Wybiórczość pokarmowa = mała różnorodność diety
Wybiórcze jedzenie charakteryzuje się tym, że dziecko zjada ograniczoną liczbę produktów. Produkty spoza listy akceptowanych pokarmów, czyli tych „lubianych” przez dziecko, są notorycznie pozostawiane na talerzu.
Jednocześnie to nie oznacza, że dziecko chodzi głodne. Może zjadać sporo jedzenia, ale ciągle są to te same produkty i potrawy. Można dostarczać odpowiedniej liczby kalorii jedząc same parówki, frytki czy kanapki z nutellą, ale…
W wyniku takiej diety pojawiają się niedobory pokarmowe i związane z nimi zaburzenia, m.in. wzrostu, rozwoju czy niedobór odporności.
10 przyczyn wybiórczości pokarmowej u dzieci
- Okres neofobii żywieniowej — szczegółowy opis znajdziesz na stronie kursu „Neofobia żywieniowa”
- Problemy z integracją sensoryczną
- Trudności z gryzieniem czy połykaniem
- Niedobór żelaza w diecie dziecka
- Alergie pokarmowe
- Problemy gastrologiczne, np. refluks
- Próchnica
- Przykre doświadczenia, np. zadławienie, silne namawianie do jedzenia przez opiekunów
- Zaburzenia odżywiania, np. ARFID
- Zespół PANDAS/PANS
Przyczyn powodujących wybiórcze jedzenie jest bardzo dużo, a każda z nich wymaga innego rodzaju pomocy.
Dlatego u jednego dziecka zadziała drobna zmiana przy stole, a u innego potrzebne będzie zupełnie inne podejście. Bez zrozumienia przyczyny łatwo trafić w błędne rozwiązania.
Wybiórcze jedzenie dziecka ma wpływ na całą rodzinę.
Sytuacje mogą być różne.
- Za miesiąc dziecko rozpoczyna swoją przygodę ze żłobkiem lub przedszkolem, a Ty już martwisz się tym, że nic tam nie tknie i przez cały czas będzie chodzić głodne. Wprowadzasz rady zasłyszane od rodziny i znajomych, ale nie widzisz efektów, a w Twój poziom stresu rośnie.
- Z chęcią wybrałabyś się do nowej hiszpańskiej knajpki, ale wiesz, że bez frytek i naleśników w menu, Twoje dziecko zamówi co najwyżej wodę lub sok. W efekcie zostajecie w domu.
- Robiąc zakupy, odwiedzasz trzeci już sklep w poszukiwaniu konkretnego jogurtu lub parówek dla swojego dziecka. W każdym sklepie przeglądasz dokładnie wszystkie lodówki, bo wiesz, że jeśli kupisz inny, ale podobny produkt, to pozostanie on nietknięty.
- W końcu lecicie całą rodziną na wakacje All Inclusive. Zamiast odpoczynku na leżakach urządzacie biegi przełajowe po wszystkich hotelowych barach i restauracjach w poszukiwaniu czegokolwiek, co zje dziecko.
Efekt jest zawsze ten sam.
Twoje zaangażowanie w próby zmian sytuacji nie przynoszą żadnych efektów. Poziom twojego stresu i frustracji rośnie z miesiąca na miesiąc. Pojawia się zmęczenie, zniechęcenie, czasem złość — na siebie lub dziecko.
To nie kwestia tego, że robisz coś źle. To kwestia tego, że nikt nie pokazał Ci, od czego zacząć.
Zacznij od tych zmian
Wprowadź 5 podstawowych kroków, które pomogą zmniejszyć napięcie przy stole.
- Zapraszaj dziecko do stołu na wspólne posiłki.
- Zadbaj o spokojną atmosferę podczas posiłków.
- Przyjrzyj się swojej relacji z jedzeniem.
- Angażuj dziecko w zakupy i gotowanie.
- Nie stosuj presji podczas posiłków.
To dobry początek.
Ale jeśli przyczyna wybiórczości jest głębsza, te kroki mogą nie wystarczyć.
I wtedy pojawia się pytanie — co dalej?
Gdzie szukać pomocy, kiedy dziecko nie chce jeść?
Jeśli masz wrażenie, że robisz naprawdę dużo — a efektów nadal nie ma, to nie jest kwestia braku starań. Tylko tego, że działasz „po omacku”, bez dopasowania do przyczyny.
Poznaj najczęstsze przyczyny „niejadzenia” dziecka i zobacz, co możesz zrobić w zależności od sytuacji.
Nie trać więcej czasu na zgadywanie.
Sprawdź, co naprawdę stoi za trudnościami Twojego dziecka.
Nadal zastanawiasz się, czy dasz sobie radę sama?
Przecież pomoc specjalisty to same „kłopoty”.
Trzeba znaleźć czas i pieniądze.
Poza tym dziecko może z tego „wyrośnie”…
Jesteś pewna, że „to samo minie”?
Zazwyczaj sytuacja wygląda tak — im dłużej zwlekasz, tym bardziej wybiórcze jedzenie się nasila, a Twoja frustracja i lęk rosną.
A lista produktów, które dziecko akceptuje, często jeszcze bardziej się zawęża.
Test na wybiórczość pokarmową
Odpowiedz na 2 pytania, by dowiedzieć się, czy warto już szukać wsparcia specjalisty.
- Przypomnij sobie, kiedy rozpoczęły się trudności z jedzeniem twojego dziecka.
Czy ten stan utrzymuje się:- tydzień
- miesiąc
- pół roku
- Zastanów się, jaki jest twój poziom stresu związany z tym, jak je twoje dziecko.
Czy jest:- niewielki
- umiarkowany
- licznik wystrzelił już w kosmos
Zsumuj liczbę brokułów
Za każdą odpowiedź „a” otrzymujesz 1 brokuła, „b” 5 brokułów, a za odpowiedź „c” 20 brokułów.
Jeżeli twój wózek z brokułami nie jest pełny (masz w nim mniej niż 10 brokułów), to możesz spróbować działać w pojedynkę. Skorzystaj ze ściągi zawierającej 5 podstawowych kroków budowania dobrej relacji z jedzeniem u dziecka.
Jeżeli twój wózek z brokułami jest pełny (masz w nim przynajmniej 10 brokułów), to zajrzyj do żółtej sekcji poniżej. Przyda ci się pomoc przewodnika z większym doświadczeniem.
Potrzebujesz mojego wsparcia?
Porozmawiaj ze mną online.
Wspólnie ustalimy plan działania dopasowany do Waszej rodziny.
Przekonasz się, że Twoje dziecko może jeść różnorodnie.
Bez przemycania drobinek brokuła w tostach. I chowania słodyczy w pralce.
